قصريانه ، شهر و بندرى در مشرق جزيرهء سيسيل ( صقلّيّه ) ، در ايتالياست كه در حال حاضر آن را انّاى گويند . « 1 » در 212 ق / 827 - 828 م مسلمانان به همراه فيمى سردار شورشى رومى به قصريانه حمله كردند . مردم شهر به سوى آنان بيرون آمدند و شهر را در اختيار مسلمانان گذاشتند . . . ولى آنها حيله كردند و عده‌اى از مسلمانان را كشتند . در اين هنگام سپاه بزرگى از قسطنطنيه به يارى مردم جزيره آمدند ، ولى مسلمانان آنها را شكست دادند ، گروه بسيارى را كشتند و شهر قصريانه تسليم شد و محمد بن ابى الجوارى امير مسلمانان در آنجا درگذشت . « 2 » در 219 ق / 834 م مسلمانان مجددا به قصريانه حمله كردند و روميان را در 220 ق / 835 م منهزم ساختند . « 3 » در 221 ق / 835 - 836 م ابراهيم بن عبد الله بن اغلب سردار زيادة الله اوّل ، سپاهى به قصريانه فرستاد كه پيروز بازگشتند . دوباره ، در واقعهء ديگرى در 222 ق / 836 - 837 م باز مسلمانان پيروز شدند و كشتى روميان را به غنيمت گرفتند و رخنه‌اى در باروى شهر قصريانه ايجاد كردند ، و از آنجا به شهر درآمدند . مشركان به دژ شهر پناه بردند و امان خواستند . اين شهر و دژ به دست مسلمانان افتاد و هرچه در آن بود به غنيمت گرفته شد . در همين زمان خبر وفات زيادة الله رسيد . « 4 » در 226 ق / 840 - 841 م در زمان جانشين زيادة الله ، سپاهيان مسلمان تا قصريانه پيش رفتند و در آن نواحى كشتار بسيار كردند . « 5 » در 244 ق / 858 - 859 م قصريانه از شهرهاى صقلّيّه فتح شد . خبر اين پيروزى را ابو ابراهيم احمد بن ابو العباس محمد به المتوكل على الله عباسى داد و از اسيران چند تن برايش هديه فرستاد . « 6 » در 236 ق / 850 - 851 م مسلمانان شهر سرقوسه را گرفتند . پادشاه صقلّيّه پايتخت را به قصريانه برد و عباس بن فضل بن يعقوب در اطراف قصريانه گاه در تابستان و گاه در زمستان به جنگ مىرفت . « 7 » ابن اثير در ذيل حوادث سال 244 ق / 858 - 859 م مىنويسد : قصريانه در آن زمان پايتخت صقليه بود كه فتح شد . « 8 » در 464 ق / 1071 - 1072 م ، روژه

--> ( 1 ) . تاريخ سيسيل دوران اسلامى ؛ ص 13 و 36 . ( 2 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 336 . ( 3 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 337 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 282 . ( 4 ) . همان ؛ ص 339 و همان ؛ ص 282 - 283 . ( 5 ) . همان ؛ ص 494 و همان ؛ ص 283 . ( 6 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 284 . ( 7 ) . همان ؛ ص 285 . ( 8 ) . الكامل ؛ ج 7 ، ص 62 .